YuNESKO Bosh konferensiyasining 1995 yil 16 noyabrda bo‘lib o‘tgan 28-sessiyasida Bag‘rikenglik tamoyillari to‘g‘risidagi Deklaratsiya qabul qilingan edi. Shundan buyon mazkur sana “Xalqaro bag‘rikenglik kuni” sifatida nishonlab kelinadi. Bundan ko‘zlangan asosiy maqsad dunyo xalqlarini bag‘rikenglikka, tinchlikni asrab-avaylashga hamda ijtimoiy-iqtisodiy farovonlikka erishishga chorlashdir.


“O‘zbekiston Respublikasida barcha fuqarolar bir xil huquq va erkinliklarga ega bo‘lib, jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsi va ijtimoiy mavqeidan qat’i nazar, qonun oldida tengdirlar”.

 

(O‘zbekiston Respublikasi  Konstitutsiyasining 18-moddasidan).


Shu ma’noda, mamlakatimizda istiqlol yillarida millatlararo ahillik va konfessiyalararo totuvlikni mustahkamlash, ma’naviy-axloqiy tarbiyani kuchaytirish bo‘yicha aniq maqsadga yo‘naltirilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu barcha sohada olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, xalqimiz turmush darajasini yanada yuksaltirish yo‘lidagi ezgu sa’y-harakatlarning muhim asosi bo‘lib xizmat qilayotir.

Bugun yurtimizda 130 dan ortiq millat va elatlar vakillari bir oila farzandlaridek, teng huquqlilik hamda o‘zaro hamjihatlik sharoitida yashab, Vatanimiz mustaqilligini mustahkamlashga munosib hissa qo‘shib kelmoqdalar. Ularning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlarini ta’minlash, ta’lim olishlari, o‘z qiziqish hamda layoqatlari bo‘yicha kasb-hunar egallashlari, madaniyatlari, urf-odatlari, an’analarini saqlash va rivojlantirishlari uchun zarur imkoniyatlar yaratib berilgan. Bunday yuksak darajadagi e’tibor natijasida ko‘p millatli xalqimizning boy tarixiy-madaniy merosi qayta tiklandi, qadr topdi. Barcha millat vakillarining davlat boshqaruvi, iqtisodiy, ijtimoiy hamda madaniy jarayonlarda keng va erkin ishtirok etishi kafolatlandi.

Hozirgi paytda 138 milliy madaniy markaz, shuningdek, 34 do‘stlik jamiyati faoliyati O‘zbekistondagi barcha millat hamda elatlarning tarixi, madaniyati, ma’naviy qadriyatlari, an’ana va urf-odatlarini asrash hamda har tomonlama rivojlantirish, millatlararo munosabatlarni uyg‘unlashtirish, jamiyat va davlatni barqaror rivojlantirishda muhim o‘rin tutayotir.

Ular “xalq diplomatiyasi” mexanizmidan faol foydalangan holda, tinch hamda farovon hayotni asrash, xorijiy mamlakatlar bilan do‘stona munosabatlar va madaniy-ma’rifiy aloqalarni rivojlantirish, chet eldagi hamyurtlarimiz bilan yaqin hamda o‘zaro manfaatli munosabatlarni yo‘lga qo‘yishga salmoqli hissa qo‘shayapti. Mamlakatimiz ta’lim muassasalarida o‘qish 7 tilda olib borilmoqda. Teleko‘rsatuv va radioeshittirishlar 12 tilda efirga uzatilayotir, gazeta hamda jurnallar 10 dan ortiq tillarda chop qilinayapti.

Aytish kerakki, mazkur yo‘nalishdagi islohotlar Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida butunlay yangicha ma’no-mazmun kasb etib bormoqda. Chunonchi, 2017 — 2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri Xavfsizlik, diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlikni ta’minlash hamda chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat etib belgilangan. Bugun shu asosda aholi, ayniqsa, yoshlar ongida insonparvarlik qadriyatlarini, turli millatlar vakillari o‘rtasida o‘zaro hamjihatlikni, yaqin qo‘shnilarimiz bilan do‘stona aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan ezgu ishlar olib borilayotir.

Davlatimiz rahbarining joriy yil yanvar oyida respublikamizdagi milliy madaniy markazlar faollari bilan uchrashib, ular bilan dildan muloqot qilgani, takliflari hamda fikr-mulohazalarini eshitgani ham bag‘rikenglikning yuksak namunasi bo‘ldi. Qolaversa, Yurtboshimizning 2017 yil 19 maydagi “Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik aloqalarini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoniga muvofiq, Respublika baynalmilal madaniyat markazi hamda O‘zbekiston xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik va madaniy-ma’rifiy aloqalar jamiyatlari kengashi negizida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik aloqalari qo‘mitasi tashkil etildi.

— Qo‘mita zimmasiga jamiyatda millatlararo totuvlik hamda bag‘rikenglikni ta’minlash, tinchliksevar siyosatni, mamlakat hayotining barcha sohasida erishilgan yutuq va muvaffaqiyatlarni keng targ‘ib qilish, xalqaro hamjamiyat, shu jumladan, chet eldagi hamyurtlarimiz diasporasi bilan do‘stlikni mustahkamlashga doir davlat siyosatini izchil amalga oshirish vazifasi yuklatildi, — deydi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik aloqalari qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Kamoliddin Eshonxo‘jayev. — Prezidentimiz g‘amxo‘rligi tufayli poytaxtimizning Bobur ko‘chasida joylashgan muazzam bino O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan do‘stlik aloqalari qo‘mitasiga berildi. Shuningdek, bu binoning yonida joylashgan bog‘ “Do‘stlik bog‘i” deb nomlandi. Bog‘ hududida O‘zbekistonda istiqomat qilayotgan millatlar vakillarining o‘ziga xos madaniyati, urf-odatlari hamda pazandachilik an’analarini namoyish etishi uchun sharoitlar yaratilayotgani barchamizni behad quvontirdi. Bu juda katta imkoniyat va ayni paytda yuksak mas’uliyatdir. Shu orqali xalqimiz turli millatlarga mansub madaniyatlar haqida kengroq ma’lumotga ega bo‘ladi.

Ayni paytda milliy madaniy markazlarga amaliy hamda metodik yordam ko‘rsatib, ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlab, millati, irqi va diniy e’tiqodidan qat’i nazar, fuqarolar ongida ko‘p millatli yagona oila tuyg‘usini mustahkamlash, “O‘zbekiston — umumiy uyimiz” tamoyilini amalga oshirish bo‘yicha joylarda turli anjumanlar, uchrashuvlar, festivallar o‘tkazmoqdamiz. Ularda milliy madaniy markazlar vakillari faol qatnashayotir. O‘z navbatida, muqaddas zaminimizda turli millat hamda elatlar vakillarining an’ana va urf-odatlarini rivojlantirishi, milliy hamda diniy bayramlarini emin-erkin nishonlashi uchun ham zarur shart-sharoitlar yaratilgan. Bularning barchasi o‘zaro hamjihatlikni yanada ta’minlashga xizmat qilayapti.

— O‘zbek va qirg‘iz xalqlari azaldan bir daryodan suv ichib, yaqin do‘st hamda qo‘shni sifatida yashab kelgan. Tariximiz, madaniy va diniy qadriyatlarimiz, an’anayu urf-odatlarimiz mushtarak, — deydi O‘zbekiston qirg‘iz milliy madaniy markazi raisi Rahmatulla Jabborov. — Ikki davlat rahbarlarining siyosiy irodasi hamda sa’y-harakatlari natijasida mamlakatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlik, xalqlarimiz o‘rtasidagi do‘stlik va yaxshi qo‘shnichilik munosabatlari yanada mustahkamlandi. Hukumatlar hamda hududlar darajasida delegatsiyalar tashriflari amalga oshirilayotgani ulkan samaralar berayotir. Chegaralardagi nazorat-o‘tkazish punktlari faoliyati qayta tiklanishi natijasida aholi emin-erkin harakatlanishi uchun yengilliklar yaratilayapti. Bundan hamma behad xursand.

Bugungi kunda respublikamizda qirg‘iz millatiga mansub 300 ming nafardan ziyod aholi istiqomat qilmoqda. Shuni mamnuniyat bilan qayd etish joizki, ularning har biri O‘zbekistonni o‘z Vatani, uning rivojiga hissa qo‘shishni esa muqaddas burchi, deb biladi.

Darhaqiqat, mamlakatimizda yashayotgan barcha millat va elatlar vakillari yaxlit holda O‘zbekiston xalqini tashkil etadi. Ular bir-birlari bilan hamjihat bo‘lib, yurtimiz ravnaqi yo‘lida sidqidildan mehnat qilmoqdalar. Zero, bag‘rikenglik tinchlikning bosh mezoni bo‘lsa, tinchlik yuksak taraqqiyot garovidir.

Omonulla FAYZIYeV,

«Xalq so‘zi» muxbiri.